Het zit tussen je oren

0

Een tijdje geleden viel ik in op een muziekschool in Haarlem. Ik gaf daar gitaar en pianoles aan kids van 8 tot 12 jaar. Ik vind dat altijd een lastige leeftijdsgroep. Hun concentratieduur is nog niet zo heel lang en ze zijn snel afgeleid. De jongste van de leerlingen daar verbaasde me echter en wees me op een hele belangrijke les.

Wat er normaal gesproken gebeurt is het volgende: Je hebt een instrument in je hand en je kan niet wachten om te spelen. Dus wanneer iemand iets uitlegt wacht je niet tot uitleg klaar is maar probeer je het meteen na te doen. De eerste tien keer gaan fout, maar daarna gaat het één keer goed. Je moet het even ‘in je vingers krijgen’. Wat dat jochie van 8 deed was het volgende:

Ik wilde hem een hele simpele tokkel leren: drie verschillende snaren: duim, wijsvinger, duim, middelvinger. Een basistechniek als je gitaar leert spelen. Ik vertelde hem dat hij met zijn linkerhand zijn snaren moest dempen want we deden eerste de rechterhand. Dit is wat hij deed:

    • Ik deed het langzaam een paar keer voor. Terwijl ik praatte luisterde hij aandachtig en keek nauwkeurig naar wat ik voordeed. Hij speelde geen noot. Hij luisterde.
    • Toen vroeg ik hem om het na te doen. Zonder een noot te hebben gespeeld vroeg hij of ik het nog een keer voor wilde doen, want hij begreep het nog niet helemaal. Ik deed het nog een paar keer.
    • Toen hij het snapte nam hij zeker 20 seconden de tijd om na te denken. Het was alsof er een paar kleine processors aan het werk waren om het om te zetten in motoriek.
    • Hij pakt zijn gitaar en speelt het in één keer, foutloos. IN EEN KEER. FOUTLOOS.

Ik was stomverbaasd. Dit proces herhaalde hij bij elke oefening die ik hem gaf:

    • Ik speelde dezelfde tokkel voor maar dan met 4 verschillende akkoorden in mijn linkerhand. Dat betekent dat je over twee verschillende dingen na moet denken, links akkoorden, rechts tokkel. Dat is motorisch best een uitdaging.
    • Na een korte stilte en een zelfverzekerde ‘OK’ speelde hij het weer in één keer foutloos.
    • Wanneer ik de tokkel moeilijker maakte was het enige verschil dat hij even langer de tijd nam om het in zijn hoofd door te nemen.

De drie stappen die hij nam om iets te leren; luisteren, verwerken, uitvoeren, waren voor mij een voorbeeld van dat het hele leerproces tussen je oren zit. Hoewel het lijkt of iets zoals gitaarspelen een motorische handeling is, bleek het echte aanleren van deze bewegingen in je brein te gebeuren. Tussen het kunnen voorstellen van een handeling en het daadwerkelijk uitvoeren ervan zit blijkbaar weinig verschil. Alle verbindingen in je brein zijn al gelegd op het moment dat je je spieren aan het werk zet en daarom is kans groter dat het in één keer goed gaat.

Recht tegenover staat de andere methode van gedachteloos proberen. Wat je dan namelijk doet is je brein verkeerde verbindingen aan laten maken voor elke keer dat je het fout speelt. Al die mislukte pogingen gaan toch in je ‘spiergeheugen’ (gek woord dan eigenlijk) zitten en zorgen voor slordigheid. Je kent het wel dat je vingers af en toe niet doen wat je wilt. Dit zijn de mislukte pogingen die er ingeslopen zijn.

Bij sporters zie je hetzelfde. Het tot in detail kunnen voorstellen van een sprong, slag of zelfs een hele wedstrijd zorgen ervoor dat eerste poging een grotere kans van slagen heeft. Van Kung Fu meesters die mediteren tot Rugby teams die wedstrijden op een krijtbord tekenen. Allemaal manieren om het eerst in je brein op een rijtje te hebben voordat je het uitvoert. Ken je het wanneer iets wat je lang geoefend hebt de volgende dag opeens wel lukt? Een nachtje er over slapen zorgt ervoor dat je hoofd tijd heeft om het te verwerken.

Waarschijnlijk zijn hier talloze wetenschappelijke onderzoeken over verschenen. (Zo ja, stuur ze maar op!) Maar toch is het anders als je het in het dagelijks leven tegenkomt. Je kan dit meteen zelf toepassen. Wanneer je iets nieuws leert neem dan eerst de tijd om het je voor te stellen. Met zoveel detail mogelijk. Welke vinger, welke spieren, hoe het zal klinken, hoe het er uit zal zien, hoe het zal voelen. Het resultaat: je eerste poging zal vaker slagen en je leert jezelf geen fouten aan. Laat me weten of het werkt! Mart

Recent Posts
Contact

Laat een bericht achter!